Apen spotten in Gambia: van brutale dieven tot de majestueuze chimpansees van de Baboon Islands

Gambia is de thuisbasis van verschillende fascinerende primatensoorten. Langs de kust, in parken zoals Bijilo Forest Park (ook wel 'Monkey Park' genoemd), zie je voornamelijk de Green Monkey (vervetaap) en de prachtige, maar schuchtere Western Red Colobus. Terwijl de groene apen meesters zijn in entertainment (en diefstal), zijn de Red Colobus-apen met hun roestbruine rug en punk-achtige kapsel een genot voor de serieuze natuurfotograaf.

Maar voor de ultieme ervaring moet je de weg omhoog volgen, diep het binnenland in naar het River Gambia National Park.

Het Chimpansee Rehabilitation Project (CRP)

Midden in de Gambia-rivier, ter hoogte van Kuntaur, liggen de Baboon Islands. Dit is geen gewone dierentuin of opvangcentrum — dit is een van de meest succesvolle herintroductieprojecten ter wereld. Sinds 1979 worden hier chimpansees, die vaak als huisdier werden gehouden of uit de illegale handel kwamen, weer in het wild uitgezet op een archipel van vijf eilanden.

Het project werd opgericht door de legendarische Stella Marsden. Wat begon met een handvol verweesde chimps, is uitgegroeid tot een bloeiende populatie van meer dan 100 individuen, verspreid over verschillende sociale groepen.

"Op de Baboon Islands zijn de rollen omgedraaid: de mens zit 'gevangen' in een bootje, terwijl de chimpansees in totale vrijheid de dienst uitmaken in het bladerdak.

Geen contact, wel verbinding

Een belangrijk punt voor de bewuste reiziger: je kunt de eilanden niet betreden. Chimpansees zijn vele malen sterker dan mensen en zeer territoriaal. Bovendien zijn ze vatbaar voor menselijke ziekten. De ervaring vindt plaats vanaf een boot. Terwijl de gidsen langzaam langs de oevers varen, zie je de chimpansees in hun natuurlijke habitat: spelend in de bomen, ruziënd over een stuk fruit of simpelweg starend naar de voorbijgaande boot.

De beste tijd voor een bezoek is in de late namiddag. De kans is dan groot dat je de chimps ziet verzamelen bij de oevers voor hun laatste maaltijd van de dag. Het geluid van hun onderlinge communicatie, dat door de dichte jungle galmt, is een ervaring die je kippenvel bezorgt.

Andere primaten in het park

Hoewel de chimpansees de sterren van de show zijn, heet het park niet voor niets 'Baboon Islands'. Je ziet er ook Guinea Baboons — vaak te vinden langs de oevers, indrukwekkend groot en altijd druk in de weer — en Red-tailed Monkeys, een kleinere, snelle soort die zich diep in de bossen ophoudt.

Hoe bereik je het reservaat?

Een bezoek aan het chimpansee-reservaat is geen kort uitstapje. Vanuit de kustgebieden is het zo'n 270 kilometer rijden. De meeste reizigers combineren dit met een verblijf in Janjanbureh of overnachten in het nabijgelegen Chimpanzee Rehabilitation Project Camp. Dit kamp biedt luxe safaritenten met uitzicht op de rivier — een van de meest magische plekken om te overnachten in Gambia.

De luidruchtige buren: nijlpaarden in de achtertuin

Terwijl je met je verrekijker in de aanslag naar de boomtoppen tuurt op zoek naar een glimp van een chimpansee, mag je één ding niet vergeten: hou ook het wateroppervlak scherp in de gaten. De wateren rondom de Baboon Islands worden namelijk bewoond door de meest imposante 'buren' van de apen: de nijlpaarden. Geen primaten, dat moge duidelijk zijn, maar hun aanwezigheid maakt de Afrikaanse riviersfeer compleet. Vaak zie je alleen hun kleine, beweeglijke oortjes en ogen net boven het water uitsteken, maar hun diepe, bijna lachende gegrom ("uh-huh-huh") galmt over het water en herinnert je eraan dat je je in de echte wildernis bevindt. Hoewel ze er vanaf een afstandje traag en gemoedelijk uitzien, zijn dit de ware koningen van de rivier. Het contrast tussen de behendige chimpansees in het bladerdak en de logge, krachtige nijlpaarden in de stroom is precies wat het River Gambia National Park zo magisch maakt.

"Kijk niet alleen omhoog naar de takken, maar hou ook de rimpelingen in het wateroppervlak in de gaten — in de Gambia-rivier ben je nooit alleen.